Amasiko amaXhosa Aphilayo: Iziduko, Isithethe noBomi boMoya
AmaXhosa ngolunye lwezizwe ezine zamaNguni eMzantsi Afrika, kunye namaZulu, amaSwazi, namaNdebele.
Uluntu lwabo lwakhiwe kakhulu ziziduko, ezidibanisa iintsapho ezivela kukhokho omnye.
Amagama eziduko asetyenziswa ekubingeleleni, kwimibongo yendumiso, nakwimisitho ukuze kugcinwe imbali yosapho kwizizukulwana ezilandelelanayo.
Ulwimi lwesiXhosa lubalasele ngezandi zeklikhi ezimelwa ngoonobumba abafana no-X, Q, no-C. Esi sisiseko esibalulekileyo senkcubeko yomlomo, apho amabali, iingoma, nemidaniso zisetyenziswa ukufundisa isimilo, ukugcina imbali, nokudlulisa iinkolelo zomoya. Umculo awusiyonto yokonwabisa kuphela; ukwasetyenziselwa ukuphilisa nokubhiyozela amanqanaba obomi.
Impahla yesintu ixela ubuwena bomntu.
Funda nalapha: Amagama Angama-91 AmaXhosa: Isikhokelo Esinentsingiselo Sabazali Banamhlanje
Abafazi banxiba iilokhwe ezimhlophe ezinemigca emnyama, kanti abatshatileyo bongeza iifaskoti ezinde neengubo ezaziwa njenge-isikhakha.
Banxiba nesingxobo esibizwa nge-inxili.
Ubucwebe beentsimbi zemibala buveza isidima,
ubume bomtshato, kunye nokunxulumana kwesizwe.
Amadoda wona anxiba iziketi ezisongwayo ezinde kunye nezikhafu emagxeni.
Kumasiko omzimba nomoya, ukulwa ngeentonga kufundisa amandla, ukuzikhusela, kunye noqeqesho, ngakumbi ngexesha lokwalusa iinkomo, kwaye kunxulunyaniswa nolwaluko.
Umchokozo, wokuzoba ubuso nge-oker emhlophe okanye emthubi, usetyenziswa njengobugcisa kunye nokhuseleko lomoya ngexesha lemisitho.
AmaXhosa akholelwa ekubeni unxibelelwano noThixo ludlula kubaphantsi.
Imbeleko yazisa usana kubakhokho; ulwaluko luguqula inkwenkwe ibe yindoda ngoqeqesho lwabadala; iintonjane zilungiselela intombi ubufazi.
Emitshatweni kusetyenziswa ilobola njengentlonipho phakathi kweentsapho.
Kwiinkqubo zomngcwabo kusenziwa amadini eenkunzi, kulandelwe ixesha lokuzila nonqulo lokucoca.
La masiko asaphila ngamandla eMpuma Koloni, ingakumbi eMthatha naseQunu.
Funda nalapha: Isinxibo sesiXhosa: Ubuhle, Imbali, neSazisi esiPhilayo
