Amagama Angama-91 AmaXhosa: Isikhokelo Esinentsingiselo Sabazali Banamhlanje

Abantu abathetha isiXhosa bayinxalenye yamaNguni, kwaye inqaku lichaza ukuba eli qela limela phantse isibini kwisithathu sabantu abaMnyama eMzantsi Afrika.

Inkcubeko yamaXhosa ityebile kwi-Intsomi, izaci nesiBongo.

Amagama abantwana adla ngokudityaniswa nosapho, uThixo, iklan, okanye imeko yokuzalwa komntwana.

Funda nalapha: Ulwimi Lwasekhaya, Ulwimi Lwentliziyo: Kutheni Ulwimi Lwenkobe Lubalulekile Emfundweni

Kule nkcubeko, amagama abaluleke ngakumbi kunefani, kuba asetyenziswa ukulandelela iingcambu zosapho nezinyanya.

Kwakhona kuchaziwe ukuba umfazi otshatileyo wongeza igama leklan njengesiqalo sefani entsha.

Isithethe sithi intombazana inikwa amagama kabini—ngexesha lokuzalwa naphinda xa itshata.

Kwatshiwo neenyani ezifana nokuguqulelwa kweBhayibhile okokuqala ngqa esiXhoseni ngo-1859, kunye nesithethe sobuso i-Umchokozo.

Amagama amantombazana aquka: Anathi, Akhona (kunye noAkhina okhankanyiweyo), Aphiwe, Babalwa, Bathandwa, Buhle, Bongani, Cebisa, Esihle, Fezeka, Fundiswa, Funeka, Gcobisa, Khanyiswa, Khethiwe, Khunjulwa, Kuhle, Lindelwa, Lulama, Mafungwashe, Mandela, Mncedisi, Mthobeli, Nandipha, Nceba, Ndiliswa, Nobomi, Nocawe, Nomthandazo, Nomuula, Nontasasa, Notumato, Nofoto, Nkosazana, Nomble, Ntombentsha, Olwethu, Qaqamba, Simthandile, Siphosethu, Sisipho, Thembeka, Thozoma, Vuyokazi, Zimkhitha, Zintle.

Amagama amakhwenkwe aquka: Mahlubandile, Themba, Uuka, Thandiwe, Nomlanga, Bathandwa, Daluxolo, Esihle, Fezile, Gcobani, Aviwe, Ayabonga, Bhutana, Bonginkosi, Bulelani, Dumisa, Fezekile, Fundani, Gugulethu, Jongikhaya, Khwezi, Khuselwa, Langa, Lonwabo, Lubabalo, Luthando, Luzuko, Lwazi, Mabhuti, Madoda, Malibongwe, Mandla, Mangaliso, Mbulelo, Meluzmi, Mkhokeli, Mthandeni, Mpumelelo, Nkokheli, Nkululeko, Ntando, Nyaniso, Qaqambile, Sibabalwe, Silumko.

Uphando olukhankanyiweyo luthi intsingiselo yegama ibalulekile kakhulu kubazali bamaXhosa.

Kukwakhankanyiwe ukuba nabangengomaXhosa banokuwasebenzisa la magama xa ehlonitshwa umxholo wenkcubeko.

Kwiminyaka yakutshanje kubonakala ukubuyela kumagama emveli, nto leyo ebonisa ukuzingca ngesazisi nobutyebi bolwimi lwesiXhosa.