Ulwaluko: Uhambo Olungcwele Lokwakha Ubudoda BamaXhosa

Ulwaluko lusisiko olunzulu kubantu bamaXhosa eMzantsi Afrika, eliphawula utshintsho olusuka ebukhwenkweni lusiya ebudodeni.

Le nkqubo ayingomcimbi wesithethe kuphela, koko yindlela yokugcina imbali, amasiko, nobudlelwane obuqinileyo nezinyanya.

Kwindoda esakhulayo, ulwaluko luthathwa njengenyathelo elikhulu lobomi nokuqonda uxanduva loluntu.

Ngokwesiqhelo, abakhwetha bangena kolu hambo besebudaleni obuphakathi kweminyaka eli-16 neyi-18.

Bahlukaniswa neentsapho zabo baye kwiziko lolwaluko elikude noluntu, apho amakhankatha ebakhokela khona kwiimfundiso, neemvavanyo zobudoda.

Ixesha lokuhlala khona lihlala iiveki ezininzi ukuya kwiinyanga ezimbalwa, kwaye libandakanya uqeqesho yomzimba nengqondo.

Ingundoqo yesi siko kukusoka, esimele ukususwa “kokungcola bobukhwenkwe” nokuzalwa kwendoda entsha elungele uxanduva lwabantu abadala.

Kukholelwa ukuba lo msebenzi ucoceka ngokomoya, uqinisa unxibelelwano nezinyanya, kwaye ulungiselela umntu ukuba abe negalelo elibalulekileyo kusapho nakuluntu.

Ngaxeshanye, kufundiswa imbeko, ukuziphatha, imbali yamaXhosa, nomanyano.

Phambi kokungena esikolweni solwaluko, abakhwetha bazilungiselela ngokutya okuthile, ukomeleza umzimba, nokuzindla.

Ngexesha lenkqubo banxiba iBheshu, ingubo emhlophe emele ubunyulu notshintsho oluya ebudodeni.

Imidaniso, iingoma, kunye nokubalisa amabali kusetyenziswa ukomeleza isazisi senkcubeko nokuqinisa ubudlelwane phakathi kwabakhwetha.

Nangona ulwaluko luhlonitshwa kakhulu, bekukho iingxaki zempilo ezifana nosulelo, ukwenzakala, kwanokubhubha kwabanye abakhwetha kwiminyaka yakutshanje.

Ngenxa yoko, kuye kwafakwa amanyathelo afana nokubandakanya oogqirha abaqeqeshiweyo ekusokeni, imigaqo engqongqo yococeko, kunye novavanyo lwezonyango rhoqo.

Urhulumente nemibutho yoluntu badlala indima ebalulekileyo ekuqinisekiseni ukhuseleko, ngoxa iingxoxo zoluntu zifunwa ukuze kugcinwe ibhalansi phakathi kokukhusela isiko nokuhlonipha amalungelo omntu.