
Imbali YamaBhaca: Ukusuka KwiMfecane Ukuya Ekusekweni Kwesizwe Esimanyeneyo
AmaBhaca (amaBhaca) ngabantu abavela ekuqaleni kwenkulungwane ye-19, ngexesha lokuphazamiseka okukhulu kweMfecane.
Eli xesha lakhokelela ekufudukeni, ekwahlukaneni, nasekuhlanganeni kwamaqela amaninzi.
Kwimeko enjalo, amaBhaca aqala ukubumba isazisi esomeleleyo esadibanisa imbali, ulawulo, nenkcubeko yawo.
Imvelaphi yawo ixhomekeke kumaqela amaNguni, ingakumbi ooZelemu nooKwetshube, awayebaleka iingxabano ezazikho kwindawo ngoku ebizwa ngokuba yiKwaZulu-Natal.
Ekuqaleni kweminyaka yoo-1820, la maqela adityaniswa phantsi kobunkokeli bukaMadzikane.
Lo manyano lwaba sisinyathelo esibalulekileyo ekusekweni kwesizwe samaBhaca esinolungelelwaniso.
Igama elithi Bhaca lisuka kwisenzi esithetha ukuzimela okanye ukufuna ikhusi xa kukho ingozi.
Olu ntsingiselo lubonisa imeko yembali yala maqela: abantu ababefuna indawo ekhuselekileyo, baza kamva bazimisa njengesizwe esinamandla.
Ke ngoko, igama ngokwalo lithwala imbali yokusinda, ukunyamezela, kunye nokuphinda kuqalwe.
Emva kokuzinza, amaBhaca ahlala kummandla ojikeleze iMount Frere neMzimkhulu, kumazantsi eTranskei yangaphambili, namhlanje ekwiMpuma Koloni esempuma.
Le ndawo yaba sisiseko sobomi boluntu, ulwakhiwo lobunkokeli, kunye nokuqhubeka kwesithethe sabo kwizizukulwana ezalandelayo.
Funda nalapha: Ukutya KwaseMzantsi Afrika: Imbali, Amasiko, neNcasa Ehlangeneyo
Kwiinkcukacha eziphawulekayo, uMadzikane ukhunjulwa njengenkosi eyaseka yaza yamanyanisa amaqela abe sisizwe samaBhaca; oonyana bakhe uNcaphayi noDiko baqhubekisa ulandelelwano lobunkokeli.
Iifani ezinxulumene nesi siduko ziquka ooZelemu nooKwetshube.
Iinguqulelo ezipheleleyo zeziduko zisaphononongwa ukuze ziqinisekiswe ngokwesithethe esibhaliweyo, yaye ulungiso oluxhaswe bubungqina lwamkelekile.
Ungathanda kwakhona: Amaso Emveli: Ulwimi Lwenkcubeko, Isidima Nobuwena
