Ilifa loMzantsi Afrika: Indima yeMbali, Ubuntu nenkcubeko ekuBumbeni iKamva

Ilifa lichazwa njenge nkumbulo ephilayo yabantu egcinwe isuka kwixesha eladlulayo ukuze iqondise elangoku, ize ilungiselele izizukulwana ezizayo.

Lenza isazisi, iingcambu nokuqhubeka.

Inkcubeko yona ichazwa njengendibaniselwano yezinto eziveliswa bubuchule boluntu; ihlala ishukuma, itshintsha ngenxa yezenzo nokusebenzisana kwabantu, ibe iquka okubonakalayo nokungabonakaliyo.

Amazwi ooMongameli abonisa ubunzulu beli lifa.

UNelson Mandela wathi ukwenziwa koSuku lweLifa lesiZwe kwakusenziwa ngenxa yamandla enkcubeko eyahlukeneyo ekwakheni isizwe esitsha.

UThabo Mbeki wagxininisa ukusetyenziswa kweUbuntu ukwakha uMzantsi Afrika ongacalucalulo nongacinezeli ngokwesini.

UJacob Zuma watsho ukuba nangona inkqubo yocalucalulo yazama ukunyelisa iingcambu zethu, ezona ngcambu zethu zomelele. U-Cyril Ramaphosa wongeza esithi ulwazi lwemveli nalo liyinxalenye yelifa.

Emva kokuba uMzantsi Afrika waba lilizwe ledemokhrasi ngo-1994, urhulumente wabeka iintsuku zembali njengeeholide zoluntu: 21 Matshi Human Rights Day, 27 Epreli Freedom Day, 1 Meyi Workers’ Day, 25 Meyi Africa Day, 16 Juni Youth Day, 9 Agasti National Women’s Day, 24 Septemba Heritage Day, kunye no-16 Disemba Reconciliation Day.

Imvelaphi yezi ntsuku ibalulekile: iSharpeville ka-21 Matshi 1960 yabulala abantu abangama-69 yaza yenzakalisa abangama-180; iFreedom Day ikhumbula unyulo lokuqala lwedemokhrasi ngo-27 Epreli 1994; ugwayimbo lwaseDurban ngo-1973 lwanyanzelisa amalungelo abasebenzi; iSoweto 16 Juni 1976 yabona ngaphezu kwama-20 000 abafundi beqhankqalaza, kwafa malunga nama-700.

Nge-9 Agasti 1956, ngaphezu kwama-20 000 abasetyhini bamasha baya eUnion Buildings.

Ukubhiyozela ilifa kubandakanya iindlela ezili-10: ukutyelela iindawo zelifa neemyuziyam, ukufunda ngeflegi, umhobe oneelwimi ezintlanu, ukufunda imbali, ukwabelana ngesidlo sesintu, nokuphila ngo “Ubuntu” — “ndinguye kuba sikhona.”

Eli phepha likwakhankanya iNational Symbols, i-16 Days of Activism (25 Novemba–10 Disemba), kunye neendawo ze-UNESCO ezifana neRobben Island, Mapungubwe, iSimangaliso, Vredefort Dome, neMaloti-Drakensberg Park.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *